Stemproblemen op het spoor

 

Stemproblemen constateren

Een structurele verandering in de klank van je stem kan een indicatie zijn voor stemproblemen.  De oorzaak en de duur van de problemen kan verschillen. Een erkende diagnose krijg je bij je huisarts.

Keelontsteking

Vaak zijn stemproblemen tijdelijk. Zeker wanneer ze het gevolg zijn van infecties (griep, hoesten, …).  Deze leiden vaak tot keelontstekingen en ontsteking van de stembanden. De stem kan dan niet optimaal functioneren; er is veel slijm, een brandend gevoel of acute heesheid.
Mijn advies? Tijdelijke stemrust (zingen en spreken), veel vocht, een goed verluchte slaapkamer, een luchtbevochtiger, keelpastilles (zonder suiker of menthol) en kruidenthee/-siroop (salie, kaasjeskruid, tijm, kamille, …).
Belangrijk: duurt dit probleem langer dan 5 dagen? Ga dan langs bij een gespecialiseerde nko-arts.

Stemknobbels

Naast infecties kan er ook een organische oorzaak zijn voor stemprblemen. Door verkeerd stemgebruik kan er zich op de stembanden een soort eelt-knobbeltje vormen. Dat zorgt voor een verandering in de klank van je stem (hees) en vaak een vervelende kriebelhoest.
Mijn advies? Beter voorkomen dan genezen is hier de boodschap. Stemknobbels genezen is een moeizaam en traag proces. Het moet onder professionele hulp van een (gespecialiseerd) logopedist  gebeuren. De diagnose wordt gesteld door een KNO-arts (liefst een foniater: gespecialiseerd in de stem).
Stemknobbels voorkomen doe je door na te gaan of je stemtechiek goed is. Zeker wanneer je een sprekend beroep hebt is dit geen overbodige luxe.  Bij de minste twijfel kunnen enkele sessies bij een logopedist of stemtherapeut/zangcoach je al helpen. Hij/zij kan controleren of je ademhaling en stemgebruik optimaal is of bijsturen nodig heeft.

Stress

De ziekte van deze tijd heeft een heel nefast effect op de stem. Langdurige of acute stress zal vooral (semi-)professionele stemgebruikers de das omdoen. Langdurige stress zal vooral vermoeidheid van de stem tot gevolg hebben. Je zal dan meer moeite moeten doen om het zelfde resultaat te verkrijgen en dat kan tot stemmisbruik leiden.
Acute stress bij een presentatie, optreden, … kan je de spreekwoordelijke ‘krop in de keel’ bezorgen. Je oerinstinct neemt dan een loopje met je. Jouw paniekreactie zorgt er voor dat spieren in je keel ‘kortsluiten’. Er komt nog amper adem binnen en al helemaal geen klank meer naar buiten. Aangenaam is anders.
Mijn advies? Adem! Een goeie ademhalingstechniek helpt je spieren ontspannen. Je lichaam krijgt terug voldoende zuurstof binnen en je hersenen kunnen terug greep krijgen op de situatie. Allerhande relaxatietechnieken kunnen je helpen om rust, aarding en controle te krijgen. Yoga, Tai-chi of  Mindfullness zijn goeie methodes om langdurige stress aan te pakken. Ze kunnen je ook in acute situaties helpen.

Andere oorzaken van stemproblemen

Er zijn nog 2 heel vaak voorkomende oorzaken voor stemproblemen:  chemische stoffen en reflux.
De eerste zie je vaak bij kappers. Ze staan er niet bij stil, maar alle dampen van haarproducten zijn zeer schadelijk voor de stem. Neem daar nog bij dat een kapper veel babbelt en luid boven haardrogers uit moet komen en je begrijpt het probleem … Een zingende kapper? Niet zo simpel dus!

Rokers ademen natuurlijk ook een onnoemelijke hoeveelheid chemische en schadelijke stoffen in. Zonder de discussie op gang te willen brengen kan ik hierover kort zijn: roken en je stem professioneel gebruiken is ‘not done’. Dat lijkt me duidelijk.

Reflux
is een andere gemene stemverknoeier waar je vaak minder grip op krijgt. Het duurt vaak ook lang voor je doorhebt waar de oorzaak van je probleem ligt. bij reflux rispt maagzuur op. De uitwaseming van het maagzuur straalt door naar de stembanden.  Je lichaam reageert door meer slijm te produceren, maar dat zorgt er voor dat de stembanden soms niet goed meer sluiten.

Mijn advies: kapper? Let op je stem: praat niet te luid boven je haardroger uit, probeer de chemische uitwasemingen te ontlopen en hydrateer je stem na je werk.
Roker? STOP MET ROKEN! Lukt je dat niet alleen? Laat je dan professioneel bijstaan. Stoppen met roken is het mooiste geschenk voor de stem. Je zal er nog jarenlang plezier van hebben.
Reflux? Praat met je dokter over aangepaste voeding (kleine porties, niet pikant, gewichtscontrole), slaappatronen (met je hoofd iets hoger slapen helpt) en stressmanagement (stress kan oorzaak zijn van een slecht werkende maagklep).

Nog vragen?

Stel ze gerust via info@annzingt.be. Wil je graag je collega’s/vrienden tips aan de hand doen? Misschien is een workshop over dit onderwerp wel iets voor jullie?

Bronnen: Der Stimmige Auftritt (Birgitta Maria Schaub), Professioneel zingen voor iedereen(Ineke Van Doorn).

 


AUTHOR

239197annzingtbe

All stories by: 239197annzingtbe